Aanpassingsmechanisme voor koolstofgrenzen (CBAM)
Wat het aanpassingsmechanisme voor koolstofgrenzen van de EU betekent voor wereldwijde vrachtvervoer
Het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) is een belangrijke verordening die in het kader van de Europese Green Deal is ingevoerd om klimaatverandering te bestrijden en eerlijke concurrentie te bevorderen. Naarmate de wereldwijde expeditie zich blijft ontwikkelen, zal CBAM een aanzienlijke invloed hebben op de manier waarop goederen in de EU worden geïmporteerd, vooral voor industrieën met een hoge koolstofvoetafdruk. Voor logistieke managers en importeurs is het begrijpen van CBAM essentieel om naleving te garanderen, kosten te beheren en duurzame supply chains te ondersteunen.
Wat is CBAM en waarom is het belangrijk?
CBAM is ontworpen om koolstoflekkage te voorkomen, wat optreedt wanneer bedrijven de productie verplaatsen naar landen met een zwakker klimaatbeleid of wanneer koolstofintensieve import schonere EU-producten vervangt. Door de koolstofkosten van geïmporteerde goederen af te stemmen op de kosten die in de EU worden geproduceerd, zorgt CBAM voor een gelijk speelveld en stimuleert het wereldwijde decarbonisatie.
Hoe werkt CBAM?
Tijdens de overgangsfase (okt 2023-dec 2025) moeten importeurs de broeikasgasemissies in hun goederen rapporteren, zowel direct als indirect, zonder koolstofcertificaten te kopen. Vanaf januari 2026 mogen alleen geautoriseerde CBAM-aangevers goederen binnen het toepassingsgebied importeren en moeten ze:
- Jaarlijkse CBAM-verklaringen indienen
- Koolstofcertificaten kopen die de koolstofprijs van de EU weerspiegelen
- Trek alle koolstofprijzen af die al zijn betaald in het land van herkomst
Dit systeem stimuleert schonere productie wereldwijd en ondersteunt de decarbonisatiedoelen van de EU.
Producten getroffen door CBAM
CBAM is in eerste instantie van toepassing op zes sectoren met hoge uitstoot en een grote kans op koolstoflekkage:
- IJzer en staal
- Cement
- Aluminium
- Meststoffen
- Elektriciteit
- Waterstof
De lijst kan door de Europese Autoriteit worden uitgebreid met andere industrieën of grondstoffen.
Goederen van minder dan € 150 of uit landen die onder het EU-systeem voor emissiehandel vallen (Noorwegen, Zwitserland, IJsland en Liechtenstein) zijn uitgesloten. Bovendien is er geen rapportage vereist als de jaarlijkse import van alle betrokken goederen niet meer dan 50 tinten bedraagt.
Ontvang Logistieke inzichten per e-mail
Abonneer je op onze maandelijkse marktupdates en word uitgenodigd voor exclusieve webinars waar onze expediteurs al je vragen over wereldwijde handel beantwoorden.
Wat importeurs moeten doen tijdens de overgang (tot 31 december 2025)
- Totale hoeveelheid van elk in-scope goed (MWh voor elektriciteit; ton voor andere goederen) door installatie te produceren.
- Werkelijke totale ingebedde emissies (tCO2e per MWh of per ton).
- Totale indirecte emissies (van elektriciteit die in de productie wordt gebruikt), berekend volgens de CBAM-uitvoeringshandeling.
- Koolstofprijs betaald in het land van herkomst (na aftrek van eventuele kortingen/vergoedingen).
- Vanaf 1 januari 2025 verlenen EU-lidstaten de status van "geregistreerde CBAM-aangever". Importeurs moeten deze status aanvragen om CBAM-rapporten in te dienen. Alleen bevoegde melders kunnen rapporten indienen bij de autoriteiten. Ook vanaf 1 januari 2026 moet het CBAM-registratienummer in de douaneaangifte worden ingevoerd.
Om een soepele uitrol mogelijk te maken, is er geen aankoop van CBAM-certificaten* vereist tijdens de overgang.
*Naar verwachting stelt het Europees Parlement de start van de aankoop van certificaten uit tot een later tijdstip.
CBAM-tijdlijn en belangrijke deadlines
- 1 oktober 2023 — De overgangsperiode begint (importeurs beginnen met kwartaalrapportage; geen aankoop van certificaten).
- 31 jan 2024 — Eerste CBAM-rapport moet worden ingediend (voor het Q4 van 2023).1
- Jan 2026 — Einde van de overgang en go-live van de laatste fase.
- 31 jan 2026 — Laatste kwartaalrapportage (Q4 2025).
- Vanaf 1 januari 2025 — Importeurs kunnen de status van geautoriseerde CBAM-aangever aanvragen.
CBAM in 2026 en daarna
Vanaf 1 januari 2026 mogen alleen geautoriseerde CBAM-aangevers goederen in de EU importeren. Importeurs moeten voor het voorgaande jaar jaarlijks uiterlijk eind mei een CBAM-verklaring indienen en CBAM-certificaten financieren die de koolstofprijs van de EU voor de ingebedde emissies weerspiegelen. Als een producent uit een derde land bewijst dat in het land van productie al een koolstofprijs is betaald, kan dat bedrag in mindering worden gebracht op de verschuldigde certificaten.
Het systeem is ontworpen om koolstoflekkage te ontmoedigen en schonere productie wereldwijd aan te moedigen.
Impact voor uw bedrijf – Wat moet u doen?
CBAM-verklaringen vereisen gedetailleerde kennis van overzeese productieprocessen en emissies. – gegevens die een douane-expediteur niet onafhankelijk kan valideren. Neem de tijd om de belangrijkste regels te begrijpen en hoe ze uw bedrijf kunnen beïnvloeden. De EU biedt nuttige begeleiding en trainingsmateriaal.
Handleiding voor naleving van CBAM voor praktische richtlijnen
Download de CBAM-nalevingsgids voor praktische richtlijnen, waaronder een uitgebreide lijst van de betrokken producten met hun HS-codes, checklist en tijdlijnen om uw bedrijf te helpen zich voor te bereiden op de overgangs- en definitieve implementatiefasen.
Hoe DHL ondersteuning kan bieden
Hoewel DHL geen emissiegegevens kan valideren, kunnen we:
- Verstrek importaangiftegegevens
- Helpen bij het identificeren van door CBAM getroffen producten
- Bied richtlijnen voor updates over regelgeving
Veelgestelde vragen
Klimaatverandering is een wereldwijd probleem dat wereldwijde oplossingen nodig heeft. Naarmate de EU haar eigen klimaatambitie verhoogt en er in veel niet-EU-landen minder strenge klimaatbeleidsmaatregelen gelden, bestaat er een risico op zogenaamde 'koolstoflekkage'. Koolstoflekkage treedt op wanneer bedrijven die in de EU zijn gevestigd, koolstofintensieve productie naar het buitenland verplaatsen naar landen waar minder strenge klimaatbeleidsmaatregelen gelden dan in de EU, of wanneer EU-producten worden vervangen door koolstofintensievere import.
Geïmporteerde goederen uit alle niet-EU* landen en gebieden naar EU27** landen vallen onder de CBAM.
* CBAM is niet van toepassing op goederen van oorsprong uit de volgende landen en regio's: IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland, Büsingen, Heligoland, Livigno, Ceuta, Melilla.
** EU27-landen: Oostenrijk, België, Bulgarije, Kroatië, Republiek Cyprus, Tsjechië, Denemarken, Estland, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Polen, Portugal, Roemenië, Slowakije, Slovenië, Spanje en Zweden.
CBAM zal in eerste instantie van toepassing zijn op de invoer van bepaalde goederen met een waarde van CBAM-goederen van meer dan 150 EUR waarvan de productie koolstofintensief is en met een hoog risico op koolstoflekkage: cement, ijzer en staal, aluminium, meststoffen, elektriciteit en waterstof. Download de CBAM Compliance Guide voor de volledige lijst met producten en HS-codes.
De geleidelijke implementatie van CBAM in de loop van de tijd zal een zorgvuldige, voorspelbare en evenredige overgang mogelijk maken voor zowel EU- als niet-EU-bedrijven en voor overheidsinstanties. In deze periode hoeven importeurs van goederen die onder de nieuwe regels vallen alleen broeikasgasemissies (BKG) te rapporteren die zijn ingebed in hun invoer (directe en indirecte emissies), zonder financiële betalingen of aanpassingen te doen.
Zie hieronder de verschillende fasen van de CBAM-verordening:
Dato | CBAM-deadlines |
1. oktober 2023 | Begin van de overgangsperiode |
31 januari 2024 | Deadline om het eerste CBAM-rapport in te dienen (voor het Q4 van 2023) |
1 januari 2026 | Einde van de overgangsperiode, Go-Live van de CBAM-eindfase |
31 januari 2026 | Deadline voor het indienen van het laatste CBAM-rapport voor het Q4 van 2025 |
Vanaf 1 januari 2026 werkt het CBAM-systeem als volgt:
- De importeur koopt koolstofcertificaten die overeenkomen met de koolstofprijs die zou zijn betaald als de goederen waren geproduceerd volgens de koolstofprijsregels van de EU.
- Wanneer een producent uit een derde land daarentegen kan aantonen dat hij al een prijs heeft betaald voor de koolstof die wordt gebruikt bij de productie van de ingevoerde goederen in een derde land, kunnen de overeenkomstige kosten volledig worden afgetrokken van de koolstofcertificaten bij invoer voor de importeur.
- De CBAM zal daarom het risico op koolstoflekkage helpen verminderen door producenten in niet-EU-landen aan te moedigen hun productieprocessen om te zetten in duurzamere processen
Het driemaandelijkse CBAM-rapport moet de volgende gegevens bevatten:
- Totale hoeveelheid van alle soorten goederen, uitgedrukt in megawattuur voor elektriciteit en in ton voor andere goederen, gespecificeerd voor elke installatie die de goederen in het land van oorsprong produceert
- De werkelijke totale ingebedde emissies, uitgedrukt in ton CO2e-emissies per megawattuur elektriciteit of voor andere goederen in ton CO2e-emissies per ton van elk type goederen
- De totale indirecte emissies berekend overeenkomstig de CBAM-uitvoeringshandeling
- De koolstofprijs die in een land van oorsprong verschuldigd is voor de ingebedde emissies in de geïmporteerde goederen, rekening houdend met eventuele kortingen of andere beschikbare vormen van compensatie
CBAM-verklaringen vereisen kennis van de overzeese productieprocessen en gerelateerde koolstofemissies. Als douane-expediteur is DHL niet in staat om deze gegevens te kennen of om de nauwkeurigheid of volledigheid van de informatie die kan worden verstrekt te beoordelen.
We kunnen u helpen met het verstrekken van informatie uit de importaangiften die door ons worden beheerd en u helpen te identificeren welke producten worden getroffen.
De importeur moet de status van geautoriseerde CBAM-aangever hebben, zodat hij CBAM-goederen kan importeren. De importeur moet de jaarlijkse CBAM-verklaring indienen.De importeur is verplicht om koolstofcertificaten te financieren.
- Website van de Europese Commissie CBAM: Aanpassingsmechanisme voor koolstofgrenzen - Belasting- en douane-unie
- factsheet van de Europese Commissie en Q&A-document over CBAM: Factsheet van de Europese Commissie
- De CBAM Exposure Index van de Wereldbank vindt u hier: CBAM-belichtingsindex
