AB Ormansızlaşmayı Önleme Mevzuatı (EUDR)

EUDR Neden Yürürlüğe Girdi?

Ormanlar; karbondioksiti emme, biyoçeşitliliği koruma ve iklimi dengelemede hayati bir rol oynar. AB, tarımsal genleşmeden kaynaklanan küresel ormansızlaşmadaki payını azaltmayı hedeflemektedir. AB, EUDR mevzuatını uygulayarak hammadde ve ürün talebinin dünya genelinde orman tahribatına yol açmamasını sağlamayı amaçlar.

'Ormansızlaşmadan Ari' (Deforestation-Free) Ne Anlama Geliyor?

EUDR mevzuatına uyum sağlamak için ürünlerin, 31 Aralık 2020 tarihinden sonra ormansızlaştırılmamış alanlardan elde edilmiş olması gerekir. İşletmeler, ham maddelerini çiftlik veya çiftlik dışı üretim sahası seviyesine kadar takip edebilmelidir. Bu tarihten sonra ormanlık olan ve sonrasında tarım alanına dönüştürülen araziler ormansızlaştırılmış kabul edilir. Yangın gibi olaylardan sonra gerçekleşen doğal yenilenmeler, bölge tekrar orman statüsü kazandığında yeniden tedariğe izin verebilir.

EUDR Kapsamındaki Ürünler

EUDR mevzuatı yedi temel hammaddeye ve bunlardan türetilen ürünlere uygulanır: sığır, ahşap, kakao, kahve, palmiye yağı, soya ve kauçuk. Bu gruplar; et ürünleri, mobilya, çikolata, lastik ve kağıt gibi türev ürünleri kapsar. Yalnızca (AB) 2023/1115 sayılı Tüzük Ek I’de listelenen ve bu maddelerden üretilen ürünler mevzuata tabidir. 

EUDR Mevzuatına Kimler Uymak Zorunda?

Ürünleri AB pazarına sunan veya AB’den ihraç eden operatörler, Özen Yükümlülüğü Beyanı (Due Diligence Statement - DDS) sunmak zorundadır. Bu ürünleri AB içinde satan tüccarların (traders) da mevzuata uyması gerekir. Süreç hem B2B hem de B2C işlemlerini kapsarken, ticari olmayan C2C (tüketiciden tüketiciye) gönderiler muaf tutulmuştur.

KOBİ'ler (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler) için uzatılmış tarihler ve azaltılmış raporlama yükümlülükleri gibi basitleştirilmiş prosedürler geçerlidir. İkinci el eşyalar, geri dönüştürülmüş malzemeler, ticari olmayan gönderiler ve 29 Haziran 2023'ten önce üretilmiş ürünler muafiyet kapsamındadır.

Uyum Takvimi ve Gereksinimler

Kritik Tarihler

• 30 Aralık 2026: Büyük ve orta ölçekli işletmeler için uyum zorunluluğu başlar. (Avrupa Komisyonu, denetimler ve uygulama süreçleri için 6 aylık bir geçiş/hoşgörü süresi önerisinde bulunmuştur.)

• 30 Haziran 2027: Mikro ve küçük işletmeler için uyum zorunluluğu başlar.

Özen Yükümlülüğü Sistem Gereksinimleri

Genel bir kural olarak operatörler, her bir tedarikçisi için aşağıdaki adımları içeren bir Özen Yükümlülüğü Sistemi (Due Diligence System) kurmalıdır:

• Ürünlerin üretildiği arazinin coğrafi konum (coğrafi koordinat) verilerini toplamak;

• Tedarikçilerden ürünlerin ormansızlaşmaya yol açmadığını kanıtlayan belge ve verileri talep etmek;

• Menşe ülkedeki yerel yasalarla uyumluluğu denetlemek;

• Ürünleri pazara sunmadan veya ihraç etmeden önce AB Bilgi Sistemi’ne Özen Yükümlülüğü Beyanı (DDS) sunmak;

• Tedarik zincirindeki ormansızlaşma risklerini değerlendirmek ve azaltmak;

• Kayıtları en az 5 yıl boyunca muhafaza etmek.

EUDR Mevzuatının Uygulanmadığı Durumlar:

• 29 Haziran 2023'ten önce üretilmiş ürünler

• İkinci el veya %100 geri dönüştürülmüş ürünler

• Ticari olmayan gönderiler (Örn. bireysel gönderiler)

KOBİ'ler için esnetilmiş teslim süreleri ve basitleştirilmiş raporlama protokolleri mevcuttur.

Göndericiler İçin Etkileri ve Stratejik Önemi

EUDR sadece yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda stratejik bir rekabet avantajıdır. Tedarik zincirlerinin şeffaf ve sürdürülebilir olduğunu kanıtlayan şirketler, müşterileri ve iş ortakları nezdinde güçlü bir güven inşa eder. Mevzuata uyumsuzluk durumunda; yıllık AB cirosunun %4'üne varan idari para cezaları, ürün ve kazançlara el konulması ile AB pazarında geçici ticaret yasakları gibi yaptırımlar uygulanabilir.

Gümrüklerde gecikme yaşamamak için göndericilerin yapması gerekenler:

• Konunun uzmanı dış danışmanlar ile yasal yükümlülüklerini doğrulamak.
• Özen Yükümlülüğü Beyanlarının (DDS) AB Bilgi Sistemi'ne sunulması dahil olmak üzere EUDR mevzuat gereksinimlerini eksiksiz takip etmek
• DDS Referans Numarasını (DDN) veya geçerli TARIC (Y) kodunu gümrük çekim işlemlerinden önce anlaşmalı gümrük müşavirine iletmek.

DHL Süreçlerinizi Nasıl Destekler?

Yeni gümrük mevzuatlarına uyum sağlamak ilk bakışta karmaşık görünebilir; ancak hazırlık sürecinin zor olması gerekmez. DHL Express, gönderilerinizin gümrükten takılmadan, hızlı ve sorunsuz geçmesi için gereken uzmanlık, dijital araçlar ve uluslararası tecrübeyle her adımda yanınızda.

Gönderilerinizin gümrük işlemlerinde zaman kaybetmemesi adına, EUDR mevzuatına tabi tüm ürünler için DDS Referans Numarasını (DDN) çıkış öncesinde tarafımıza iletmenizi rica ederiz. Bu numaranın taşıma evraklarınıza eklenmesi ve kargo yola çıkmadan önce DHL ile paylaşılması gerekmektedir.

Ürünleriniz EUDR mevzuatından muaf ise, bu durumu belirten özel TARIC (Y) kodunu kargonuz varış veya çıkış yapmadan önce tarafımıza iletmeniz yeterlidir. Gümrük idarelerinin muafiyet durumlarında da ek bilgi veya belge talep edebileceğini hatırlatmak isteriz.

DHL olarak; ithalat ve ihracat verileri sunuyor, mevzuattan etkilenen ürünlerinizi tespit etmenize yardımcı oluyor ve rehberlik sağlıyoruz. Doğrudan DDS veya TARIC kod doğrulaması yapmasak da, ilettiğiniz doğru veriler sayesinde gümrük süreçlerinizi müşterilerimiz adına hızlandırıyoruz.

DHL Express hesabı açarak bizimle iletişiem geçin.