Veel Belgische bedrijven kopen vandaag al een deel van hun grondstoffen, onderdelen of eindproducten in China. Die aanpak heeft jarenlang goed gewerkt, maar door de opeenvolgende verstoringen in de wereldwijde toeleveringsketens is het risico van afhankelijkheid van één land steeds duidelijker geworden.
Als een van de meest open en exportgerichte economieën van Europa is België sterk afhankelijk van efficiënte lucht-, weg- en zeeverbindingen. Wanneer internationale aanvoerketens onder druk komen te staan, voelen Belgische bedrijven dat vaak onmiddellijk. Een China Plus One-strategie biedt een manier om risico's te spreiden zonder bestaande activiteiten in China op te geven. Begrijpen hoe deze aanpak werkt, is een belangrijke eerste stap naar een veerkrachtigere toeleveringsketen.
Wat is de China Plus One-strategie?
De China Plus One-strategie is een inkoopstrategie waarbij een bedrijf zijn bestaande activiteiten in China behoudt, terwijl het productie- of inkoopcapaciteit opbouwt in minstens één ander land. Het doel is om de afhankelijkheid van één markt te verminderen en beter bestand te zijn tegen verstoringen, kostenstijgingen en handelsconflicten.
Je komt ook benamingen tegen zoals China+1, C+1 of China Plus N. Die laatste term verwijst naar bedrijven die hun activiteiten spreiden over meerdere alternatieve locaties in plaats van slechts één. Het principe blijft hetzelfde: extra opties creëren naast China.
Een China Plus One-strategie betekent niet dat je China verlaat. Voor veel bedrijven blijven leveranciersrelaties, technische expertise en productiecapaciteit grotendeels in China aanwezig. Het extra productieland dient als aanvulling en risicospreiding, niet als volledige vervanging.
Waar komt het China Plus One-model vandaan?
China Plus One is niet van de ene dag op de andere ontstaan. Jarenlang was China de logische keuze voor productie dankzij zijn schaalgrootte, geschoolde arbeidskrachten en uitgebreide leveranciersnetwerken.
Naarmate bedrijven sterker afhankelijk werden van China, werden ook de risico's van die concentratie duidelijker. Stijgende kosten, geopolitieke spanningen en verstoringen in de toeleveringsketen hebben veel ondernemingen ertoe aangezet om alternatieven te onderzoeken.
Wat begon als een voorzorgsmaatregel is intussen uitgegroeid tot een breed toegepaste strategie om de veerkracht van de toeleveringsketen te vergroten.
Ook de toegenomen handelsspanningen en invoerheffingen hebben die evolutie versneld. Een tweede inkoop- of productielocatie wordt vandaag steeds vaker beschouwd als een standaardonderdeel van risicobeheer, naast de klassieke focus op kosten.
Waarom kiezen Belgische bedrijven voor China Plus One?
Belgische bedrijven zetten steeds vaker in op China Plus One om hun toeleveringsketen flexibeler en veerkrachtiger te maken, nieuwe groeikansen te benutten en concurrentieel te blijven in een veranderend handelsklimaat. Vooral vijf factoren spelen daarbij een belangrijke rol.
Minder afhankelijk van één markt
Wie voor kritieke onderdelen of producten afhankelijk is van één land, blijft kwetsbaar voor gebeurtenissen waar weinig controle over bestaat, zoals fabriekssluitingen, havencongestie, natuurrampen of beleidswijzigingen.
Valt één leverancier of productielocatie uit, dan kan de volledige productie in het gedrang komen. Door een tweede inkoopland toe te voegen, spreid je dat risico. Voor veel Belgische bedrijven is die extra veerkracht vandaag de belangrijkste reden om hun bevoorrading te diversifiëren.
Stijgende kosten beter beheersen
China blijft een van de belangrijkste productielocaties ter wereld. Tegelijk zijn de productie- en loonkosten in bepaalde regio's de voorbije jaren gestegen.¹
Een tweede productielocatie geeft Belgische importeurs de mogelijkheid om productie-, arbeids- en transportkosten beter te vergelijken. Voor prijsgevoelige producten, zoals textiel of eenvoudige assemblage, kunnen andere landen soms voordeliger zijn, terwijl China aantrekkelijk blijft voor complexere of meer gespecialiseerde productie.
Minder blootstelling aan invoerheffingen
De uiteindelijke kostprijs van een product wordt niet alleen bepaald door de productiekosten, maar ook door invoerrechten. De Europese Unie heeft met verschillende potentiële China Plus One-landen handelsakkoorden afgesloten. Daardoor kunnen bepaalde goederen tegen verlaagde of zelfs nultarieven worden ingevoerd. Bedrijven die hun bevoorrading spreiden over verschillende markten, beperken zo hun blootstelling aan wijzigingen in handelsbeleid of invoerheffingen.
Inspelen op de verwachtingen van klanten
Europese afnemers verwachten steeds meer transparantie over de herkomst van producten. Dat maakt deel uit van hun beleid rond verantwoord ondernemen en duurzaamheid.
Een goed gedocumenteerd en gespreid netwerk maakt het gemakkelijker om aan die verwachtingen te voldoen. Belgische bedrijven kunnen daardoor duidelijk aantonen waar hun producten vandaan komen en hun positie als betrouwbare leverancier versterken.
Nieuwe markten bereiken
Een tweede productieland verhoogt niet alleen de leveringszekerheid, maar kan ook nieuwe commerciële kansen creëren. Een productie- of inkoopbasis in een snelgroeiende Aziatische economie kan bedrijven dichter bij lokale klanten brengen. Daardoor verkort de afstand tussen productie en afzetmarkt. Voor Belgische exporteurs met internationale ambities kan China Plus One zo evolueren van een risicobeperkende maatregel naar een echte groeistrategie.
Voordelen en nadelen van een China Plus One-strategie
Een China Plus One-strategie versterkt veerkracht en flexibiliteit, maar voegt ook kosten en complexiteit toe. Het is dus belangrijk dat je alle voor- en nadelen goed afweegt.
Voordelen van China Plus One | Nadelen van China Plus One |
Vermindert de afhankelijkheid van één land en een beperkt aantal leveranciers | Zorgt voor extra complexiteit op het vlak van inkoop, logistiek en leveranciersbeheer |
Spreidt de risico's van verstoringen, beleidswijzigingen en prijsschommelingen | Vereist een initiële investering in nieuwe leveranciers en processen |
Kan de kostprijs verlagen voor prijsgevoelige productgroepen | Nieuwe productielocaties bieden niet altijd dezelfde schaalgrootte of efficiëntie als China |
Verbetert de toegang tot gunstige handelsakkoorden met de EU | Kwaliteit en levertijden kunnen tijdens de overgangsperiode variëren |
Brengt productie dichter bij nieuwe groeimarkten | Werken met meerdere landen vraagt een strakkere coördinatie en opvolging |
Maakt het eenvoudiger om transparantie in de toeleveringsketen aan te tonen | Dubbele activiteiten kunnen de overheadkosten verhogen als ze niet goed worden gepland |
Een China Plus One-strategie werkt het best voor bedrijven die een goed inzicht hebben in hun toeleveringsketen en weten welke producten het grootste risico vormen. De aanpak is vooral interessant voor bedrijven met bestsellers, lange leveringstermijnen of een sterke afhankelijkheid van één leverancier. Voor ondernemingen met eenvoudige toeleveringsketens en producten met een beperkte strategische impact is de noodzaak vaak minder groot. Door eerst te focussen op de meest risicovolle producten in plaats van meteen de volledige operatie aan te pakken, blijft de overstap beheersbaar.
Hoe werkt het China Plus One-model in de praktijk?
In de praktijk worden China en een tweede productielocatie meestal ingezet als complementaire hubs, niet als concurrenten van elkaar. Hoe de activiteiten verdeeld worden, hangt af van de producten, de risico's en de markten die worden bediend. Drie modellen komen het vaakst voor.
Dubbele productie op twee locaties
De eenvoudigste aanpak is om dezelfde of vergelijkbare producten zowel in China als in een tweede land te produceren. Wanneer één locatie met verstoringen wordt geconfronteerd, kan de andere een deel van de vraag opvangen. Deze aanpak is vooral geschikt voor kritieke of bestverkopende producten, al kunnen de kosten oplopen doordat productiecapaciteit bewust wordt gedupliceerd.
Productie opsplitsen per component of productiefase
Bij dit model worden verschillende stappen van het productieproces over meerdere landen verdeeld. China kan bijvoorbeeld instaan voor complexe componenten of de eindassemblage, terwijl een tweede locatie arbeidsintensieve of kostengevoelige productiestappen voor zijn rekening neemt.
Deze aanpak maakt optimaal gebruik van de sterke punten van elk land en kan de totale kostenefficiëntie verbeteren. Ze vraagt wel een goede coördinatie en een betrouwbare logistieke verbinding tussen beide locaties.
Productie verdelen per afzetmarkt
De productie kan ook worden afgestemd op de eindmarkt. Een bedrijf kan bijvoorbeeld Europese klanten beleveren vanuit een locatie met gunstige handelsvoorwaarden voor de EU, terwijl China andere regio's bedient. Dat kan transporttrajecten verkorten, de impact van invoerheffingen beperken en de productie dichter bij de vraag brengen. Vooral voor bedrijven die actief zijn in meerdere regio's biedt dit voordelen.
Welke aanpak je ook kiest, succesvolle bedrijven bouwen doorgaans verder op hun bestaande activiteiten in China in plaats van alles van nul te herbeginnen. Ze behouden hun leveranciersrelaties, technische expertise en kwaliteitsprocessen in China en voegen daar geleidelijk een tweede locatie aan toe. Door de 'plus one' te zien als een aanvulling die stap voor stap wordt uitgebouwd, verloopt de overgang vaak veel vlotter dan bij een volledige verhuis van de productie.
Hoe kies je de juiste 'Plus One'-locatie?
Er bestaat niet één ideale 'Plus One'-locatie. De beste keuze hangt af van wat je produceert, waar je klanten zich bevinden en welke risico's je wilt beperken. Deze zes criteria helpen je bij de afweging.
Totale landed cost: Kijk verder dan de fabrieksprijs alleen. Houd rekening met alle kosten om goederen op hun eindbestemming te krijgen, waaronder transport, invoerrechten, verzekering en afhandeling. Een land met lage productiekosten kan uiteindelijk duurder uitvallen zodra alle bijkomende kosten worden meegerekend. Handelsakkoorden tussen dat land en de EU kunnen de totale invoerkost aanzienlijk verlagen.
Personeel en vaardigheden: Beoordeel of de lokale arbeidsmarkt beschikt over de juiste vaardigheden voor jouw producten. Eenvoudige assemblage vraagt vaak een ruime beschikbaarheid van arbeidskrachten, terwijl technisch complexe producten gespecialiseerde expertise vereisen. Ook opleidingsniveau, beschikbaarheid van talent en loonkosten spelen een belangrijke rol bij het leveren van een consistente kwaliteit.
Infrastructuur: De kwaliteit van havens, wegen, energievoorzieningen en digitale netwerken heeft een directe impact op de efficiëntie van je toeleveringsketen. Een gebrekkige infrastructuur kan leiden tot vertragingen en extra kosten die eventuele loonvoordelen tenietdoen. Daarom loont het om de logistieke infrastructuur van een land grondig te evalueren.
Handelsakkoorden met de EU: Ga na welke handelsakkoorden een land heeft met de Europese Unie. In landen met een preferentieel handelsakkoord kunnen goederen vaak tegen verlaagde of zelfs zonder invoerrechten worden ingevoerd. Omdat handelsakkoorden kunnen wijzigen, is het verstandig om de situatie steeds opnieuw te controleren voordat je een definitieve keuze maakt.
Stabiliteit: Hou rekening met de politieke en economische stabiliteit van een land, evenals met de betrouwbaarheid van het juridische systeem en de bescherming van intellectuele eigendom. Een stabiele omgeving vermindert het risico op onverwachte verstoringen en maakt langetermijnplanning eenvoudiger.
Kwaliteit, veiligheid en ethiek: Controleer of leveranciers aan jouw kwaliteits- en veiligheidsnormen kunnen voldoen en verantwoord omgaan met arbeidsomstandigheden en milieu-impact. Hoge standaarden beschermen niet alleen je merk, maar dragen ook bij aan meer transparantie in de toeleveringsketen en helpen om te voldoen aan de verwachtingen van klanten en regelgevers.
Interessante China Plus One-markten om te overwegen
Verschillende Aziatische landen hebben zich ontwikkeld tot aantrekkelijke 'Plus One'-bestemmingen. Elk land heeft zijn eigen sterktes en handelsrelatie met de Europese Unie. Welke optie het best past, hangt af van je product, sector en doelstellingen.
Vietnam
Vietnam behoort tot de populairste 'Plus One'-bestemmingen voor sectoren zoals elektronica, consumptiegoederen, textiel en assemblage. De combinatie van competitieve loonkosten en een snel groeiende productiecapaciteit heeft veel internationale investeringen aangetrokken. Voor Belgische bedrijven is ook het handelsklimaat gunstig. Sinds 2020 is het vrijhandelsakkoord tussen de EU en Vietnam van kracht, waardoor veel producten tegen verlaagde of nultarieven kunnen worden ingevoerd.
India
India beschikt over een grote beroepsbevolking, een snel groeiende industriële basis en sterke overheidssteun voor sectoren zoals elektronica, automotive en halfgeleiders. De handelsrelatie met de EU evolueert eveneens. De vrijhandelsonderhandelingen zijn afgerond, maar de overeenkomst moet nog worden geratificeerd. Belgische bedrijven doen er goed aan deze ontwikkelingen op te volgen omdat ze een belangrijke impact kunnen hebben op invoerrechten en markttoegang.
Thailand
Thailand is een gevestigde productiebestemming voor auto-onderdelen, elektronica en industriële goederen. Het land beschikt over sterke leveranciersnetwerken en ruime ervaring met internationale productie.
De EU en Thailand onderhandelen momenteel over een vrijhandelsakkoord. Tot zolang blijven de bestaande invoerregelingen van toepassing.
Indonesië
Indonesië biedt kansen in onder meer consumptiegoederen, schoenen, meubels, basiselektronica en metaalverwerking. De kwaliteit van de logistieke infrastructuur verschilt wel sterk per regio, waardoor locatiekeuze extra belangrijk is. De handelsvooruitzichten verbeteren eveneens dankzij het economische partnerschapsakkoord tussen de EU en Indonesië, dat momenteel het ratificatieproces doorloopt.
Bangladesh
Bangladesh is uitgegroeid tot een belangrijk centrum voor de wereldwijde productie van kleding en textiel. Het land combineert competitieve arbeidskosten met jarenlange ervaring in de sector. Vandaag geniet Bangladesh nog van preferentiële toegang tot de Europese markt via het Everything But Arms-programma. Omdat het land zijn status van minst ontwikkeld land (LDC) verlaat, kunnen die handelsvoorwaarden op termijn wijzigen.
Azië is niet de enige optie. Voor Belgische bedrijven die snelheid, flexibiliteit en geografische nabijheid belangrijk vinden, kunnen nearshoring- en friendshoringlocaties dichter bij Europa een aantrekkelijk alternatief vormen. Hoewel de productiekosten vaak iets hoger liggen, bieden ze voordelen zoals kortere leveringstermijnen, eenvoudigere samenwerking en een beter overzicht van de activiteiten.
Centraal- en Oost-Europa
Landen zoals Polen, Tsjechië, Roemenië en Slowakije beschikken over sterke industriële clusters, technische expertise en een gunstige ligging binnen de Europese Unie. Omdat deze landen deel uitmaken van de interne markt en de douane-unie, kunnen goederen zich vrij binnen de EU verplaatsen. Voor tijdgevoelige of hoogwaardige producten wegen die voordelen vaak op tegen de hogere productiekosten ten opzichte van Azië.
Turkije
Turkije vormt een interessante schakel tussen Europa en Azië. Het land beschikt over een ervaren industrie in onder meer textiel, huishoudtoestellen, auto-onderdelen en productieactiviteiten. Dankzij de douane-unie met de EU kunnen veel industriële goederen zonder invoerrechten worden verhandeld, terwijl de transittijden naar België relatief kort blijven.
Mexico en Midden-Amerika
Voor Europese bedrijven zijn Mexico en Midden-Amerika geen nearshoringbestemmingen, maar voor ondernemingen die ook de Noord-Amerikaanse markt bedienen kunnen ze wel een interessante friendshoringoptie zijn. De regio beschikt over een sterke aanwezigheid in de automobielsector, elektronica en medische apparatuur. Voor bedrijven met trans-Atlantische toeleveringsketens kunnen deze landen een waardevolle aanvulling vormen op productie in Europa of Azië.
Veel bedrijven kiezen vandaag niet tussen Azië en nabijgelegen productielocaties, maar combineren beide. Zo kunnen kostengevoelige producten in Azië worden geproduceerd, terwijl tijdkritische of hoogwaardige productlijnen dichter bij Europa worden ondergebracht. Door productie en inkoop over meerdere regio's te spreiden, ontstaat een flexibelere toeleveringsketen. Bedrijven kunnen hun volumes makkelijker verschuiven wanneer kosten, vraagpatronen of handelsvoorwaarden veranderen.
Welke sectoren kiezen voor China Plus One?
Sommige sectoren hebben de China Plus One-strategie sneller omarmd dan andere. Vooral bedrijven met complexe toeleveringsketens, prijsgevoelige productie of een grote blootstelling aan handelsrisico's zien de voordelen ervan. Vier sectoren springen eruit.
Elektronica
De elektronicasector en producenten van consumentengoederen behoorden tot de eerste gebruikers van China Plus One. Om hun risico's te spreiden en extra capaciteit op te bouwen, hebben veel fabrikanten activiteiten uitgebreid naar landen zoals Vietnam en India, terwijl de meest geavanceerde productie vaak in China blijft.
Textiel en kleding
De textiel- en kledingsector koos vooral om kostenredenen voor deze aanpak. Door stijgende lonen in China verhuisde een deel van de productie naar landen zoals Vietnam, Bangladesh en India, die over competitieve arbeidskosten en een sterke expertise in kledingproductie beschikken.
Automotive
Autofabrikanten en industriële producenten zijn afhankelijk van sterk geïntegreerde toeleveringsketens. Daarom hebben veel bedrijven hun productie en inkoop verspreid over meerdere landen om risico's te beperken en de aanvoer van essentiële onderdelen veilig te stellen.
Life sciences
De life sciences-sector speelt een belangrijke rol in België, met een sterke aanwezigheid van farmaceutische en chemische bedrijven. Om de afhankelijkheid van één land te verminderen, spreiden bedrijven hun inkoop van ingrediënten, materialen en medische hulpmiddelen, zonder in te boeten op strenge kwaliteits- en regelgevingseisen.
Bekende voorbeelden van China Plus One in de praktijk
De strategie wordt duidelijker wanneer je kijkt naar bedrijven die ze al toepassen. Deze voorbeelden tonen aan hoe ondernemingen hun risico's kunnen spreiden zonder hun aanwezigheid in China volledig af te bouwen.
Apple
Apple produceerde jarenlang het overgrote deel van zijn producten in China. Om die afhankelijkheid te verminderen, heeft het bedrijf een deel van zijn assemblageactiviteiten verplaatst naar India, Vietnam en Mexico. Ondanks die diversificatie blijft China nog altijd de belangrijkste productielocatie binnen de wereldwijde toeleveringsketen van Apple.
MGA Entertainment
MGA Entertainment, bekend van speelgoedmerken zoals Bratz en L.O.L. Surprise!, heeft eveneens een deel van zijn productie buiten China ondergebracht. Het bedrijf breidde zijn productiecapaciteit uit in India, Vietnam en Indonesië, terwijl China een centrale rol blijft spelen binnen de bevoorradingsketen. Dat illustreert hoe bedrijven hun risico's kunnen spreiden zonder hun bestaande Chinese productie volledig te verlaten.
Hoe begin je met een China Plus One-strategie?
Het verplaatsen van een deel van je inkoop of productie buiten China hoeft niet van vandaag op morgen te gebeuren. Met een stapsgewijze aanpak kun je risico's beperken, kosten beheersen en nieuwe locaties testen voordat je grotere beslissingen neemt.
1. Breng je huidige toeleveringsketen in kaart
Begin met het identificeren van de grootste risico's binnen je toeleveringsketen. Welke producten zijn cruciaal voor je bedrijf? Welke leveranciers zouden de grootste impact hebben bij vertragingen of uitval?
Breng je belangrijkste leveranciers, productielocaties en transportstromen in kaart. Zo krijg je inzicht in waar een extra leverancier of productielocatie de meeste meerwaarde biedt.
Tip: Focus eerst op je bestverkochte producten of op producten met lange leveringstermijnen.
2. Onderzoek alternatieve productielocaties
Verken landen die een aanvulling kunnen vormen op je huidige activiteiten in China. Vergelijk factoren zoals productiekosten, beschikbaarheid van personeel, infrastructuur, handelsakkoorden en de afstand tot je afzetmarkten.
Houd ook rekening met invoerrechten en andere kosten die deel uitmaken van de totale invoerkost (landed cost).
Voer eerst een beperkte test uit met een productlijn of een kleine productiereeks voordat je grotere volumes verplaatst.
Tip: Een proefproject helpt om mogelijke uitdagingen vroegtijdig te ontdekken.
3. Investeer in zichtbaarheid binnen je toeleveringsketen
Hoe beter je zicht hebt op voorraden en transporten, hoe eenvoudiger een internationale toeleveringsketen wordt om te beheren.
Gebruik digitale tools om bestellingen en zendingen op te volgen, zodat je vertragingen snel kunt detecteren en aanpakken. Transparantie en traceerbaarheid worden bovendien steeds belangrijker voor Europese klanten.
Tip: Ook eenvoudige tools voor voorraadbeheer en tracking kunnen al veel waardevolle inzichten opleveren.
4. Bouw sterke relaties op met leveranciers
Een geschikte leverancier vinden is slechts het begin. Neem de tijd om te beoordelen of een leverancier ook op lange termijn kan meegroeien met je bedrijf.
Duidelijke afspraken, regelmatige communicatie en kwaliteitscontroles helpen om risico's te beperken en een duurzame samenwerking op te bouwen. Start indien mogelijk met kleinere bestellingen voordat je grotere volumes toevertrouwt aan een nieuwe partner.
Tip: Overweeg om voor kritieke producten met meerdere goedgekeurde leveranciers te werken.
5. Werk samen met een ervaren logistieke partner
Naarmate je toeleveringsketen zich over meerdere landen uitstrekt, neemt ook de logistieke complexiteit toe.
Een ervaren logistieke partner kan helpen bij internationaal transport, douaneformaliteiten en het opvolgen van zendingen. Dat vermindert de administratieve belasting en helpt goederen efficiënt door de keten te laten stromen.
Kies bij voorkeur voor een partner met een wereldwijd netwerk en ruime expertise op het vlak van douane en internationale handel.
Tip: Start met een beperkt proefproject voordat je extra leveranciers of markten toevoegt.
Praktische checklist voor je van start gaat
✓ Bekijk je belangrijkste producten en leveranciers met het hoogste risico
✓ Identificeer minstens één alternatieve inkoop- of productielocatie
✓ Controleer de handelsstatus van elk geselecteerd land ten opzichte van de EU
✓ Controleer de oorsprongsregels zodat goederen in aanmerking komen voor preferentiële invoertarieven
✓ Test een nieuwe leverancier of productiereeks voordat je opschaalt
✓ Zorg voor systemen voor het opvolgen van zendingen en voorraden
✓ Controleer of je logistieke en douaneprocessen op punt staan
✓ Werk een noodplan uit voor mogelijke verstoringen
✓ Kies een logistieke partner die je internationale groei kan ondersteunen
Hoe DHL Express je China Plus One-strategie ondersteunt
Naarmate je toeleveringsketen zich uitstrekt over meerdere landen, worden logistieke processen complexer. Goederen verplaatsen tussen verschillende inkooplocaties, moeten voldoen aan douanevereisten en zendingen moeten nauwkeurig opgevolgd worden. Dit vraagt om een doordachte aanpak. De juiste logistieke partner kan daarbij een groot verschil maken. DHL Express ondersteunt bedrijven op vier manieren:
Of je nu een nieuwe leverancier test, een nieuwe markt betreedt of werkt aan een veerkrachtigere toeleveringsketen, de juiste logistieke ondersteuning helpt om complexiteit te beperken en goederenstromen efficiënt te laten verlopen.
Delen
Gelijkaardige topics
